Thứ năm, 30/12/2010 08:47 AM
Ngành Giáo dục-“Trận Điện Biên Phủ” mang tên Internet: Tăng tốc trên đại lộ tri thức
Nếu hiểu Intetnet như một con đường, thì con đường ấy đã được mở rộng thênh thang để đến với các trường học trên khắp đất nước Việt Nam. Vấn đề đặt ra bây giờ là làm cách nào để sử dụng hiệu quả con đường ấy để chở kiến thức tới cho học sinh? Hơn nữa, trên con đường internet có cả tri thức và có cả thông tin, văn hóa phẩm độc hại. Việc chọn lọc thông tin để cung cấp, định hướng cho học sinh, sinh viên cũng là vấn đề đặt ra đối với ngành giáo dục.
Hình thành cộng đồng giáo dục
Ông Quách Tuấn Ngọc, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin– Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, với việc kết nối thành công mạng internet đến tất cả các trường học, ngành giáo dục đã bước đầu đạt được mục tiêu "mọi lúc, mọi nơi". Trước đây, trường nào biết trường nấy, nhưng giờ đây, cả ngành giáo dục trở thành một cộng đồng trực tuyến. Từ việc dạy, học, thi cử, quản lý, liên lạc, hành chính đến dịch vụ công đều có cơ hội sử dụng internet… Giao ban họp hành cấp Bộ với 63 tỉnh, thành phố cũng đã được thực hiện bằng internet. Các trường học sẽ được nối thông với cộng đồng thế giới để hưởng tất cả các công nghệ hiện đại nhất, thế giới có gì hay là giáo viên và học sinh Việt Nam có thể được thụ hưởng ngay.
Tại phòng làm việc của mình, ông Quách Tuấn Ngọc “biểu diễn” cho chúng tôi xem phần mềm giúp giảng bài trực tuyến trên internet. Cũng từ công nghệ này, giáo viên ngồi ở Hà Nội nhưng có thể trực tiếp giảng dạy cho học sinh trên toàn quốc. Tới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng sẽ tích cực giảng dạy trực tuyến để bồi dưỡng, nâng cao chất lượng giáo viên. “Giả sử mỗi khóa bồi dưỡng có 100 học viên, thời gian là 5 ngày thì để “phủ” kiến thức được cho 125 nghìn giáo viên THPT sẽ cần 17 năm. Trong khi, một buổi giảng trực tuyến có thể đến được với 63 sở và gần 700 quận, huyện với nhiều người có thể cùng tham dự”-Ông Quách Tuấn Ngọc giải thích. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tổ chức một cuộc thi để tập hợp và lựa chọn ra các bài giảng điện tử có chất lượng. Hiện tại đã có khoảng 3.200 bài giảng tham gia vòng sơ khảo. Các bài tốt nhất sẽ được trao thưởng và được đưa vào kho dữ liệu trên website của Bộ để giáo viên và học sinh có thể tham khảo.
Hiện nay, hoạt động giảng dạy trực tuyến đã được các tỉnh như Quảng Ninh, Lai Châu, Đà Nẵng, Hòa Bình… áp dụng rất tốt. Cũng nhờ có internet mà Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã quản lý tốt hơn các kỳ thi.
Ông Santosh Khatri, cán bộ điều phối chương trình giáo dục của UNESCO tại Việt Nam khẳng định rằng, tất cả các nước sau khi thiết lập được internet đến các trường học thì giáo dục đều tăng tốc phát triển. Và thật thú vị là theo ông Santosh, thường thì chỉ những nước thuộc khối OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) bao gồm những nước có nền kinh tế phát triển nhất thế giới mới đủ sức làm điều này.
Tại những nước này, việc sử dụng internet sẽ cập nhật thông tin, kiến thức, cơ hội học tập, nâng cao khả năng tự học cho giáo viên, sinh viên. Kho tài liệu thì vô cùng dồi dào. Ông Santosh cho biết, UNESCO đang triển khai dự án xây dựng các ứng dụng để hỗ trợ Việt Nam trong việc đào tạo thông qua internet.
Hiện nay, Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi trong việc hướng tới xây dựng nền giáo dục điện tử, thể hiện rõ trong nhận thức của lãnh đạo cấp cao cho đến sự tham gia, hỗ trợ của các doanh nghiệp và cả về công nghệ. Tuy nhiên, xây dựng nền giáo dục điện tử là công việc đòi hỏi sự chung tay tham gia, góp sức của toàn xã hội, không phải và không nên chỉ là việc riêng của ngành giáo dục. Những người tâm huyết với ngành giáo dục hy vọng quan điểm “đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai của đất nước” cần được nhân rộng, thành một nếp nghĩ và cụ thể hóa thành hành động, để từ đó chương trình internet cho các trường học phát huy hiệu quả cao hơn.
Thời gian qua, cũng đã có một số chương trình hỗ trợ công nghệ thông tin cho giáo dục như Chương trình máy tính học đường do Intel và một số doanh nghiệp phát động nhằm bán máy vi tính với giá ưu đãi cho giáo viên, học sinh, sinh viên. Rồi Google Mail sẵn sàng cung cấp các hộp thư cá nhân miễn phí cho toàn bộ ngành giáo dục Việt Nam với tên miền riêng biệt…
Chọn lọc tinh hoa
Tuy nhiên, lại có một vấn đề đặt ra là nếu cả cộng đồng đều tham gia đưa các bài giảng lên mạng, thì dễ dẫn tới hậu quả của sự nhiễu loạn kiến thức nếu không có sự kiểm soát. Vì thế, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phải chọn lọc ra bộ bài giảng chuẩn của các môn học, đưa lên website chính thức để thầy giáo, cô giáo và học sinh lựa chọn.
Bên cạnh sự phấn khởi với những lợi thế của việc sử dụng internet, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận tỏ ý lo lắng, nếu các giáo viên và sinh viên không biết chọn lọc thì sẽ tiếp cận cả những thông tin xấu trên mạng internet. Giải pháp làm “sạch” môi trường internet cho ngành giáo dục đang được Viettel triển khai. Với giải pháp này, các trang web có nội dung xấu, thông tin không lành mạnh sẽ bị ngăn chặn và kiểm soát trên hệ thống của Viettel trước khi được cung cấp cho khách hàng.
Ông Quách Tuấn Ngọc cho rằng, suy cho cùng muốn ứng dụng tốt hạ tầng internet của ngành giáo dục thì rất cần cách nghĩ đúng đắn, tiến bộ của người đứng đầu. Ông lấy ví dụ, một số huyện như Đông Triều (Quảng Ninh), Thái Thụy (Thái Bình) rõ ràng không phải là những địa phương có trình độ phát triển hàng đầu nhưng ứng dụng internet vào trường học lại khá đa dạng. Hay như Hậu Giang, mặc dù là một tỉnh còn nghèo nhưng đã xin cấp tới 60.000 hộp thư cá nhân có tên miền chính thức của ngành giáo dục cho giáo viên và học sinh để trao đổi kiến thức. Mặc dù vậy, vẫn có ý kiến trong ngành thắc mắc, không hiểu sử dụng thư điện tử cá nhân để làm gì, có ích lợi gì?
Về vấn đề này, ông Lê Trường Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học FPT đồng tình rằng, thành công trong việc đưa công nghệ thông tin vào trường học phụ thuộc vào tầm nhìn người lãnh đạo. Hiệu trưởng không muốn thì dù Bộ muốn làm cũng khó.
Thay đổi nhận thức là một vấn đề không dễ dàng, không lệ thuộc vào địa bàn, khoảng cách. Ngay ở những thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh cũng có những nhận thức chưa đúng nên mức độ triển khai công nghệ thông tin còn chưa tương xứng. Ngược lại, ở những vùng càng khó khăn thì nhận thức phải bằng mọi cách đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào trường học càng cao. Mà đã có quyết tâm thì sẽ vượt qua được mọi khó khăn.
(Quân đội Nhân dân)